Obrączki ślubne, zdjęcia dzieci, zegarki, listy czy dokumenty tożsamości – naziści zabierali więźniom wysyłanym do obozów koncentracyjnych wszystkie rzeczy osobiste. Po wojnie część zrabowanych przedmiotów została odzyskana. W 1963 roku około 4700 kopert zawierających osobiste przedmioty osób z ponad 30 krajów dotarło do Arolsen Archives. Te tak zwane „Effekten” nie są częścią zbiorów archiwalnych, ale czekają na zwrot rodzinom więźniów obozów koncentracyjnych.
Pamiątki o nieocenionej wartości
Przedmioty te są bezcenne dla rodzin byłych więźniów obozów koncentracyjnych. Sprawiają, że pamięć i wspomnienie stają się namacalne i często są ostatnim śladem po ofiarach nazizmu. Ponieważ często nie wiadomo, jak i gdzie zginęli ci ludzie. Ale nawet jeśli więźniowie przeżyli obozy koncentracyjne, ich dobra materialne są ważne dla ich rodzin, zwłaszcza jeśli ich bliscy nie byli w stanie lub nie chcieli rozmawiać o swoich doświadczeniach. Pokazuje to również wiele historii, które opowiadamy na stronie stolenmemory.org.
W tym filmie Joop Will, syn holenderskiego bojownika ruchu oporu Petera Willa, opowiada o tym, jaki był szczęśliwy, gdy odzyskał pożegnalny list swojego ojca – ponad 70 lat po jego śmierci.
Poszukiwanie rodzin
Celem kampanii #StolenMemory jest zwrócenie jak największej liczby pamiątek. Odnalezienie rodzin jest czasochłonne i często wymaga dobrej znajomości lokalnego środowiska. Dlatego Arolsen Archives zapraszają ochotników do wzięcia udziału w poszukiwaniach. Media społecznościowe i coraz bardziej zdigitalizowane zasoby archiwalne dostępne w archiwach internetowych oferują dziś znacznie więcej możliwości badawczych. Czasami nawet mała wskazówka może pomóc. Dzięki wsparciu wolontariuszy z wielu krajów, w tym z Polski, Holandii, Izraela, Francji i Hiszpanii, od rozpoczęcia kampanii w 2016 r. odnaleziono już setki krewnych.
Dzięki swojemu zaangażowaniu wolontariusze nie tylko pomagają zwrócić osobiste pamiątki rodzinom. Zdarza się, że dostarczają nam ważnych, często nieznanych wcześniej informacji z naszych dokumentów na temat drogi prześladowania, a niekiedy także na temat miejsc pochówku.
Anna Meier-Osiński, Outreach Manager na Europę Wschodnią
Keyfacts
4700
Effekten w 1963 roku
3200
Effekten w 2016 roku (początek kampanii)
2200
Effekten w 2024 roku


