Własność byłego więźnia powraca do jego rodziny
Zwrot pierścienia w Miejscu Pamięci Neuengamme
27 września 2025 r. w Miejscu Pamięci Neuengamme odbyło się wyjątkowe wydarzenie: pierścień należący do byłego więźnia obozu koncentracyjnego Neuengamme, Czesława Drozdzyniaka, został zwrócony jego bratankowi Michelowi Drozdzyniakowi w obecności jego żony i siostry. Rodzina specjalnie przyjechała w tym celu z Belgii; przekazanie pierścienia odbyło się w Miejscu Pamięci Neuengamme na jej wyraźne życzenie. Wydarzenie odbyło się w ramach inicjatywy Arolsen Archives #StolenMemory, której celem jest odnajdywanie rodzin ofiar prześladowań nazistowskich i zwracanie im przedmiotów osobistych, które zostały niegdyś odebrane ich bliskim.
#StolenMemory
Od zegarków na rękę przez obrączki aż po listy i zdjęcia: w obozach koncentracyjnych naziści odbierali więźniom wszelkie przedmioty osobiste.
W Arolsen Archives do dziś przechowywanych jest około 2000 przedmiotów, które czekają na powrót do potomków swych prawowitych właścicieli. W projekcie uczestniczy wielu wolontariuszy z całego świata. To właśnie jednej z wolontariuszek udało się odnaleźć rodzinę Czesława Drozdzyniaka.
Historia Czesława Drozdzyniaka
Na sam początek pracowników Miejsca Pamięci Neuengamme i Arolsen Archives czekała niespodzianka. Okazało się bowiem, że historia Czesława jest w jego rodzinie doskonale udokumentowana. Państwo Drozdzyniakowie przywieźli ze sobą liczne zdjęcia i dokumenty, w tym legitymacje pracownicze, bon na żywność z obozu koncentracyjnego Neuengamme i dowody przynależności Czesława do ruchu oporu. Najcenniejszym elementem zbioru jest jednak szczegółowy opis okoliczności jego aresztowania i wyzwolenia, spisany własnoręcznie przez Czesława w maju 1945 r., na krótko po powrocie do kraju. Stanowi on niezwykle ważne źródło wiedzy o jego losach – zarówno dla rodziny, jak i dla Miejsca Pamięci oraz Arolsen Archives.
Czesław Drozdzyniak urodził się 20 lipca 1922 r. w Chorzeminie, na terenie Polski. Później razem z rodzicami wyemigrował do Waterschei w Limburgii, prowincji Belgii, gdzie jego ojciec dostał pracę w kopalni węgla kamiennego. W Belgii Czesław podjął studia, zmienił imię na César, a podczas wojny zaangażował się w ruch oporu przeciwko niemieckiemu okupantowi. 2 sierpnia 1944 r. został aresztowany i internowany w więzieniu w Hasselt. Po pobycie w obozie policyjnym w Breendonk został wywieziony do obozu koncentracyjnego Neuengamme 2 września 1944 r. Stamtąd pod koniec wojny wyruszył w marsz ewakuacyjny do podobozu Wöbbelin pod Ludwigslust, gdzie został wyzwolony przez wojska brytyjskie i amerykańskie 2 maja 1945 r. 18 maja Czesław powrócił do rodzinnego Waterschei, lecz był już wówczas ciężko chory. Od 20 lipca do 4 września 1945 r. przebywał w ośrodku dla repatriantów w Lembeek. Niedługo potem, 14 października 1945 r., zmarł w Waterschei.
W ubiegłym roku Yarden Lenga, jedna z wolontariuszek w projekcie #StolenMemory, odnalazła w Belgii bratanka Czesława Drozdzyniaka.
Wcześniej, w czerwcu tego roku, w Miejscu Pamięci Neuengamme zaprezentowana została wystawa mobilna #StolenMemory. Teraz w ramach projektu odbyło się tu kolejne wyjątkowe wydarzenie – przekazanie własności Czesława Drozdzyniaka jego rodzinie. Na wystawie stałej w Miejscu Pamięci można obejrzeć też inne przedmioty osobiste byłych więźniów.
Materiały prasowe
Zdjęcia prasowe
Poniższe zdjęcia mogą być wykorzystywane w publikacjach dotyczących Archiwów Arolsen z podaniem źródła pochodzenia zdjęcia. Nie wolno wprowadzać zmian ani fałszować zdjęć. Prosimy o przesłanie nam egzemplarza referencyjnego lub krótkiej informacji wraz z linkiem do publikacji internetowej. W celu uzyskania dodatkowych motywów lub zdjęć w wyższej rozdzielczości prosimy o kontakt z naszym biurem prasowym.