Wesprzyj lokalne poszukiwania

Wesprzyj lokalne poszukiwania

Około 2500 kopert z przedmiotami osobistymi czeka w naszym archiwum na oddanie rodzinom ofiar. Ponieważ skala poszukiwań jest bardzo rozległa i wymaga znajomości różnych krajów – członkowie rodzin są bowiem rozsiani na całym świecie – musimy korzystać z pomocy wolontariuszy. Chcesz się przyłączyć? Zebraliśmy cenne wskazówki i instrukcje.

Najpierw najważniejsze: pomóc może każdy! Nie musisz być historykiem ani archiwistą, aby poszukiwać członków rodzin właściciela przedmiotu. Przy odrobinie wyczucia, wytrwałości, a przede wszystkim zainteresowania historią własnego kraju i historią prześladowań nazistowskich możesz w znacznym stopniu przyczynić się do upamiętnienia osób prześladowanych. Zaczynamy!

„Prace poszukiwawcze wymagają pewnego uporu, gdyż często pojawiają się niepowodzenia czy błędne tropy. Dlatego zalecam ustalenie dużego promienia poszukiwań i sprawdzanie także nieprawdopodobnych śladów i wskazówek”.

Maciej Gaszek, wolontariusz pomagający Arolsen Archives w Polsce

Krok 1: O jakie przedmioty chodzi?

Być może miałeś/miałaś już okazję zapoznać się na naszych wystawach #StolenMemory czy w komunikatach prasowych z tematem przedmiotów osobistych, które znajdują się jeszcze w naszym archiwum i powinny trafić do rodziny właściciela – z reguły byłego więźnia obozu koncentracyjnego. Masz zatem wstępną wiedzę o losie prześladowanego. W naszym Archiwum Cyfrowym (patrz przycisk z prawej strony) możesz także przeglądać zbiory. Są tam zdjęcia lub skany wszystkich przedmiotów.

Ta mapa się przydaje!
Ta mapa się przydaje!

Stworzyliśmy mapę georeferencyjną, która udostępnia wskazówki na temat miejsca urodzenia i ostatniego miejsca pobytu lub zamieszkania właściciela przedmiotu. Zawiera ona około 1500 oznaczeń, a także szybką informację, czy znaleźliśmy już rodzinę czy nadal jej szukamy. Ponadto mapa pomaga w lokalizacji miejsc, które zostały błędnie zapisane lub których nazwa została zmieniona (więcej informacji na ten temat w Kroku 3)

Interaktywna mapa

Krok 2: Rekonstrukcja drogi prześladowania

Najważniejszym krokiem w Twoich poszukiwaniach jest praca nad biografią i rekonstrukcja dróg prześladowania. Gdzie urodził się właściciel przedmiotu, gdzie było jego ostatnie miejsce zamieszkania i gdzie naziści go aresztowali? W którym obozie koncentracyjnym był więziony? Czy został on później zarejestrowany jako Displaced Person i być może wyemigrował? Najpierw sprawdź same przedmioty – szczególnie, gdy są wśród nich pisma czy zdjęcia z opisami. Być może już tam znajdziesz cenne informacje na temat miejsc czy też danych osobowych krewnych.

Poszukiwania w Archiwum Cyfrowym

Arolsen Archives to największe archiwum dokumentów dotyczących osób prześladowanych przez nazistów, obejmujące informacje na temat ponad 17,5 miliona osób. Większość zasobów została opublikowana online i jest dostępna dla każdego: to punkt wyjścia dla Twoich dalszych poszukiwań drogi prześladowania.

Archiwum cyfrowe

Może się okazać, że poszukiwania w Archiwum Cyfrowym nie przyniosą żadnych przydatnych informacji. Jednak możemy posiadać więcej dokumentów, niż udostępniono to w archiwum: z jednej strony nie wszystkie zasoby zostały jeszcze zdigitalizowane, z drugiej strony niektóre dokumenty są dostępne tylko w formie zeskanowanej. W takiej sytuacji funkcja wyszukiwania nie obejmuje wszystkich treści, na przykład list nazwisk z obozów koncentracyjnych. Dlatego dodatkowo oprócz poszukiwań online możesz także złożyć do Arolsen Archives zapytanie o właściciela przedmiotu i jego rodzinę.

Krok 3: Lokalizacja miejsc

Gdy uda Ci się zrekonstruować większą część drogi prześladowania i znaleźć ważne miejsca, jak miejsce urodzenia i zamieszkania, należy je jeszcze dokładnie zlokalizować. Od 1945 roku wiele granic państwowych uległo zmianie; dlatego wiele miast i wsi otrzymało inne nazwy. Dopiero gdy ustalisz, jak te miejscowości nazywają się teraz, możesz kontynuować poszukiwania w ukierunkowany sposób.

Aktualnie pracujemy nad wzbogaceniem naszego cyfrowego archiwum o dokładniejsze informacje geograficzne oraz możliwość  prowadzenia lokalizacji miejscowości i ich aktualnych nazw.  Ale zanim to nastąpi, najlepiej jest prowadzić poszukiwania w Internecie, kierując się  nazwą miejscowości w połączeniu z krajem, w którym ona się znajduje. W ten sposób, zazwyczaj uzyskuje się dobre wyniki. Nasi wolontariusze  odkryli, że Wikipedia jest źródłem wielu interesujących informacji na temat niemieckich nazw miejscowości w różnych krajach  Europy. Oto ich wykaz:

  • Belgia
  • Dania
  • Estonia
  • Francja
  • Prusy Wschodnie (dziś Polska/Litwa/Rosja)
  • Polska
  • Słowenia
  • Czechy
  • Węgry

Krok 4: Poszukiwania na miejscu

Udało Ci się uzyskać najważniejsze dane biograficzne i zlokalizować miejsce urodzenia lub ostatnie znane miejsce zamieszkania? Teraz możesz rozpocząć poszukiwania na miejscu! Maciej Gaszek od wielu lat pomaga nam w poszukiwaniach jako wolontariusz w Polsce i znalazł tam już wielu członków rodzin. Oto sposób jego działania:

„Miejsce, w którym mieszkała poszukiwana osoba, zawsze wybieram jako punkt wyjścia dla moich poszukiwań. Odkrywanie historii miejsca i rozmowy z ludźmi, którzy dziś tam mieszkają, to klucz do ustalenia losów ofiary. Podczas rozmów zawsze powinniśmy komunikować się jednoznacznie i wyraźnie przedstawić cele poszukiwań: szukamy krewnych, aby przekazać im przedmioty osobiste członka rodziny, który był prześladowany przez nazistów”.

Poszukaj sobie partnerów i punktów kontaktowych, które mogą Ci pomóc przy znalezieniu rodziny:

  • miejscowe archiwa, muzea, archiwa kościelne
  • inicjatywy upamiętniające, stowarzyszenia historyczne, związki byłych więźniów
  • miejscowe urzędy: urząd meldunkowy, rada gminy, sołtys, policja
  • lokalne/krajowe oddziały Czerwonego Krzyża

Jeżeli jesteś uczniem: skontaktuj się z miejscową szkołą, aby razem prowadzić poszukiwania. Z pewnością otrzymasz tam cenne wskazówki i wsparcie w Twoich działaniach.

Krok 5: Przekazanie przedmiotu

Jeżeli udało Ci się znaleźć krewnych i chcesz nawiązać z nimi bezpośredni kontakt, pamiętaj, że istnieje możliwość, że osoby te nigdy jeszcze nie słyszały o swoim prześladowanym krewnym. Pamiętaj, że Twoje nawiązanie kontaktu po ponad 75 latach następuje nagle i niespodziewanie. Postępuj bardzo ostrożnie i przygotuj się na bardzo emocjonalne reakcje. Zdarza się także, że rodziny nie chcą nic wiedzieć o tej historii albo nie chcą przyjąć przedmiotów. Dzieje się to jednak naprawdę rzadko – większość osób jest wzruszona, niekiedy samodzielnie prowadzili oni poszukiwania i dlatego są bardzo zainteresowani uzyskaniem wiedzy o losie swojego krewnego. Zaplanuj sobie na to dużo czasu!

Powrót efektów jest bardzo emocjonalnym momentem dla większości krewnych.

Skontaktuj się z Arolsen Archives, aby zorganizować przekazanie przedmiotu. Nasi pracownicy mogą się także skontaktować z członkami rodzin, jeżeli nie chcesz tego zrobić samodzielnie. Z reguły przesyłamy przedmioty pocztą do krewnych ofiar. Niekiedy rodziny chcą same odebrać przedmioty w Bad Arolsen, aby na miejscu dowiedzieć się więcej o losie swojego krewnego.  

W porozumieniu z rodziną możliwe jest także zorganizowanie przekazania przedmiotów przez wolontariuszy. Dla obu stron to piękne zakończenie historii poszukiwań. Grupa młodzieży z Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu przeprowadziła już wiele udanych poszukiwań i poznała rodziny przy przekazywaniu przedmiotów. „Całą naszą pracę i trud poszukiwań wynagrodziła nam radość, jaką mogliśmy sprawić Pani Mazur. Jesteśmy absolutnie pewni, że chcemy dalej uczestniczyć w projekcie #StolenMemory”.

Support us