Transporty do obozu koncentracyjnego Auschwitz

#Odnalezieni: Ludwik Grąz

Ludwik Grąz urodził się 16 września 1921 r. w Charzewicach (obecnie dzielnica Stalowej Woli). Jego rodzicami byli Wojciech i Rozalia, z domu Ziemińska. Jego ojciec pracował jako maszynista w Polskich Kolejach Państwowych. Ludwik miał siostrę i trzech braci, którzy również pracowali na kolei. W wieku 18 lat, w czerwcu 1940 roku, został deportowany wraz z pierwszym transportem polskich więźniów politycznych do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

Tam otrzymał numer 82. 12 marca 1943 r. został przeniesiony do obozu koncentracyjnego Neuengamme w Hamburgu, gdzie został zarejestrowany pod numerem 17956. Prawdopodobnie zginął w maju 1945 roku w Zatoce Lubeckiej podczas bombardowania statku, który stał się śmiertelną pułapką dla ponad 6000 ocalałych więźniów. W momencie uwięzienia miał przy sobie legitymacje szkolne i kolejowe. Zachowało się również zdjęcie jego legitymacji szkolnej. W 1989 roku Ludwik został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Oświęcimskim.

Z pomocą Polskiego Czerwonego Krzyża udało nam się odnaleźć jego krewnego. Inny krewny skontaktował się z Arolsen Archives po tym, jak dowiedział się w Internecie o poszukiwaniach. Dzięki krewnym udało nam się dowiedzieć więcej o życiu Ludwika i zwrócić rodzinie jego rzeczy osobiste.

#Odnalezieni: Bolesław Hermanowicz

14 czerwca 1940 r. Bolesław Hermanowicz był jednym z 728 polskich więźniów politycznych w pierwszym transporcie do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Nie wiadomo, gdzie i dlaczego został aresztowany. Po wojnie szukała go matka – ostatni kontakt z rodziną miał w lutym 1943 roku. Bolek, jak nazywali go krewni i przyjaciele, w dniu aresztowania miał zaledwie 17 lat. Był harcerzem. Poszukiwania prowadzone przez Czerwony Krzyż zakończyły się niepowodzeniem.

Siostrzenice Bolesława Hermanowicza dowiedziały się o losie wuja dopiero wtedy, gdy Arolsen Archives – z pomocą dziennikarki Jowity Flankowskiej – przekazały im jego srebrny naszyjnik z krzyżykiem i zegarek. Z dokumentów znajdujących się w Arolsen Archives wynika, że Bolesław Hermanowicz został przetransportowany z Auschwitz do obozu koncentracyjnego Neuengamme pod Hamburgiem zaledwie kilka tygodni po tym, gdy napisał list do swojej matki Antonii. Jego dalsze losy pozostają nieznane.

#Poszukiwani: Mieczysław Bąkowski

Poszukujemy krewnych Mieczysława Bąkowskiego, urodzonego 25 listopada 1918 r. w Poznaniu. Mieszkał w Buxtehude przy Hauptstraße 21 i był fryzjerem. Od 2 sierpnia 1940 r. wykonywał roboty przymusowe dla Wilhelma Prigge w Regesbostel. W 1942 roku naziści deportowali go do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Tam otrzymał numer więźnia E-1552, nazistowską kategorię dla tak zwanych „więźniów wychowawczych”.

Mieczysław Bąkowski został zwolniony w maju 1942 roku, ale w październiku trafił na pięć miesięcy do aresztu śledczego w Hamburgu. O jego dalszym losie wiadomo jedynie, że został deportowany do obozu koncentracyjnego Neuengamme. Wśród nielicznych rzeczy osobistych, które Mieczysław Bąkowski miał przy sobie w chwili aresztowania, była pocztowa książeczka oszczędnościowa i pierścionek z niebieskim kamieniem.

#Poszukiwani: Stefan Suderowicz

Poszukujemy krewnych Stefana Suderowicza lub Litorowicza, urodzonego 2 września 1919 r. Oba nazwiska pojawiają się w dokumentach w Arolsen Archives. Stefan Suderowicz był jednym z pierwszych 728 więźniów politycznych z Tarnowa deportowanych 14 czerwca 1940 r. przez nazistów do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Później był więźniem obozu koncentracyjnego Neuengamme, gdzie otrzymał numer więźnia 17923. Z dokumentów wiemy, że został oddelegowany do oddziału elektryków.

Stefan Suderowicz prawdopodobnie zginął w katastrofie statku w Zatoce Lubeckiej 3 maja 1945 r. Jego rzeczy osobiste nie pozwalają na ustalenie faktów z życia tego młodego człowieka przed aresztowaniem: Arolsen Archives przechowują jedynie jego zegarek na rękę.

#Poszukiwani: Emil Baczyk

Poszukujemy krewnych Emila Baczyka, urodzonego 14 października 1913 r. W 1943 roku naziści deportowali go najpierw do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, a następnie do obozu koncentracyjnego Neuengamme. Tylko w tym jednym roku do obozu na południu Hamburga wysłano ponad 11 000 więźniów. Obóz Neuengamme został pierwotnie założony jako podobóz dla obozu koncentracyjnego Sachsenhausen i rozwinął się w największy obóz koncentracyjny w północnych Niemczech z ponad 85 podobozami.

O losach Emila Baczyka wiadomo niewiele. Arolsen Archives przechowują pióro jako jedyny osobisty przedmiot, który nosił przy sobie. Prawdopodobnie nie przeżył obozu koncentracyjnego Neuengamme.

#Poszukiwani: Zygmunt Slęzak

Poszukujemy krewnych Zygmunta Slęzaka, urodzonego 19 kwietnia 1919 r. SS deportowało tego 21-latka do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz w 1940 roku. Jednym z nielicznych śladów po tym młodym człowieku są wpisy w obozowej księdze chorych, ostatnia notatka nosi datę 12 listopada 1943 r. Prawdopodobnie został przetransportowany do obozu koncentracyjnego Neuengamme między 25 a 27 sierpnia 1944 r.

Tylko jedna z osobistych rzeczy Zygmunta Slęzaka przetrwała wojnę i została odnaleziona przez brytyjskich aliantów: zegarek kieszonkowy. Na jego cyferblacie widnieje napis „Foreign”, co w Wielkiej Brytanii często oznaczało towary importowane z zagranicy. Z tyłu zegarka wygrawerowano litery „Z” i „S”, czyli inicjały Zygmunta Slęzaka.

#Poszukiwani: Franz Gil

Poszukujemy krewnych Franza Gila, urodzonego 31 sierpnia lub 28 września 1923 r. w Opatkowicach koło Krakowa. W listopadzie 1940 roku SS deportowało go do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Dachau. Po wyzwoleniu obozu armia amerykańska i byli więźniowie zabezpieczyli obszerne akta obozowe, które obecnie znajdują się w Arolsen Archives. Zachowało się wiele dokumentów Franza Gila, w tym karta z kancelarii obozowej. Według niej był robotnikiem.

Jego tragiczna odyseja z jednego obozu koncentracyjnego do drugiego jest udokumentowana: z Dachau do Auschwitz, a następnie w ramach pracy przymusowej tam i z powrotem między obozami Neuengamme i Dachau. Takie transporty były częste i zagrażały życiu więźniów. Ostatni zachowany dokument na jego temat pochodzi z września 1942 roku z Neuengamme: chorował na gruźlicę.