Innowacyjny i interaktywny portal internetowy z informacjami o pracy przymusowej i migracji

Po II wojnie światowej doszło do obejmującej cały świat migracji ludności. Miliony byłych pracowników przymusowych i innych ofiar nazizmu nie chciały powrócić do swoich ojczyzn. Tym tak zwanym „osobom przemieszczonym” (dipisi) i ich staraniom w zakresie przesiedlenia się lub emigracji poświęcony jest portal internetowy „Transnational Remembrance of Nazi Forced Labor and Migration”. Tutaj dowiedzą się Państwo więcej o projekcie i jego celach widzianych oczami partnerów projektu.

„Transnational Remembrance of Nazi Forced Labor and Migration” pokazuje drogi życiowe wybranych dipisów na mapie świata. Jednym kliknięciem można przejść do informacji dotyczących ich prześladowania i migracji. Dzięki wysokiej koncentracji wiedzy interaktywny portal oferuje spory potencjał dla dziedziny nauki i edukacji – uczniowie i studenci mogą nie tylko eksplorować portal, ale również w nim uczestniczyć i tworzyć przy jego pomocy własne projekty.

Istnieją trzy sposoby na poznanie losów ofiar:

  • Interaktywna mapa świata pokazuje drogi życiowe w formie graficznej. Za pomocą funkcji filtrowania można zwizualizować dane biograficzne poszczególnych osób lub całych grup (np. według dipisów, którzy wyemigrowali do Australii). Użytkownicy mogą wybrać miejscowości lub daty. Zostaną przekierowani do dokumentów Arolsen Archives (do akt CM/1 Międzynarodowej Organizacji Uchodźców), które informują zarówno o prześladowaniu, jak i planach przyszłościowych dipisów.
  • Multimedialne „Story Maps” w obrazowy sposób prezentują biografie określonych grup, na przykład bezpaństwowych dipisów.
  • Do tego udostępniane są dobrze przygotowane materiały warsztatowe, które pokazują potencjał projektu do wykorzystania na lekcji historii.

Portal „Transnational Remembrance of Nazi Forced Labor and Migration” jest dostępny w języku angielskim i został zrealizowany przez Arolsen Archives we współpracy z trzema organizacjami partnerskimi. Finansowanie zapewniły środki pochodzące z Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (EVZ).

Rozmowa o celach i głównych aspektach projektu oraz o współpracy partnerów

Jaki jest dokładnie cel projektu? Na jakich aspektach koncentrowały się głównie instytucje partnerskie Arolsen Archives zaangażowane w projekt? Jak opisują one współpracę? Zapytaliśmy u źródeł! Christoph Rass (profesor w Instytucie Badań nad Migracjami i Studiów Interkulturowych w Osnabrück), Ismee Tames (dyrektor ds. badań w Instytucie Studiów nad Wojną, Holokaustem i Ludobójstwem NIOD) oraz historyk Aliaksandr Dalhouski (z Pracowni Historycznej im. Leonida Lewina w Mińsku) odpowiadają w wywiadzie o szczegółach wspólnej pracy.

»Zajrzenie w przeszłość pozwala nam lepiej rozumieć teraźniejszość – może pokazać nam również, że dzięki szeroko zakrojonej, międzynarodowej i uznanej współpracy jesteśmy w stanie pomagać innym i w humanitarny sposób zapobiegać kryzysom migracyjnym.«

Christoph Rass, profesor w Instytucie ds. Badań Historycznych nad Migracjami przy Uniwersytecie Osnabrück

Christoph Rass, profesor w Instytucie ds. Badań Historycznych nad Migracjami przy Uniwersytecie Osnabrück

Zajrzenie w przeszłość pozwala nam lepiej rozumieć teraźniejszość

„Odwzorowanie tras prześladowania dipisów na interaktywnej mapie świata pozwala zobaczyć, jak ludzie ci w wyniku wojny, prześladowania i pracy przymusowej zostali wyrwani ze swojego życia, jak i gdzie udało im się przeżyć i jak próbowali później znaleźć miejsce do dalszej egzystencji. Podobny los spotyka dzisiaj imigrantów i uchodźców na całym świecie. „Zajrzenie w przeszłość pozwala nam lepiej rozumieć teraźniejszość – może pokazać nam również, że dzięki szeroko zakrojonej, międzynarodowej i uznanej współpracy jesteśmy w stanie pomagać innym i w humanitarny sposób zapobiegać kryzysom migracyjnym”.

»Linie na mapie mogą wyglądać na proste i klarowne. Odzwierciedlają jednak różnorodne doświadczenia z czasów wojny, wypędzenia i przesiedleń. To właśnie chciałam oddać w Story Maps.«

Ismee Tames, dyrektor ds. badań w Instytucie Studiów nad Wojną, Holokaustem i Ludobójstwem NIOD

Linie na mapie mogą wyglądać na proste i klarowne

„Koncentrowałam się na Story Maps oraz na tym, jak powiązać je ze wzorami. Pomagają one użytkownikom w zrozumieniu tras prześladowania, które widzą na mapie. Linie na mapie mogą wyglądać na proste i klarowne. Odzwierciedlają jednak różnorodne doświadczenia z czasów wojny, wypędzenia i przesiedleń. To właśnie
chciałam oddać w Story Maps.”

»Zgodnie z koncepcją warsztatową nauczyciele z państw byłego ZSRR powinni móc w przyszłości poznać biografie osób przemieszczonych przy pomocy portalu i w razie potrzeby poddać je krytycznym rozważaniom. Będą mieli przy tym możliwość wniesienia swoich wartości i wykorzystania ich dla potrzeb edukacji historycznej.«

Aliaksandr Dalhouski, historyk Pracowni Historycznej im. Leonida Lewina w Mińsku

Aliaksandr Dalhouski, historyk Pracowni Historycznej im. Leonida Lewina w Mińsku

Projekt zaowocował ponadnarodową współpracą

„Projekt zaowocował ponadnarodową współpracą pomiędzy holenderskimi, niemieckimi i białoruskimi instytucjami. Współpraca ta otworzyła nam drogę do nowych kontaktów i nowych możliwości kooperacji.“

Finansowanie przez Fundację EVZ

Agnieszka Pustola z Fundacji EVZ towarzyszyła przy realizacji projektu. Zapytaliśmy, co stanowi o wartości projektu i dlaczego Fundacja zdecydowała się wesprzeć to przedsięwzięcie.

Co Pani zdaniem było celem projektu?

„Ten projekt miał umożliwić utworzenie wieloperspektywicznego, ponadnarodowego miejsca pamięci i edukacji w Internecie. Służy on do aktywnego konfrontowania się z grupą tych byłych pracowników przymusowych, którzy nie powrócili do swoich ojczyzn, lecz jako dipisi wyemigrowali do różnych europejskich i pozaeuropejskich krajów czy też pozostali na terenie państw wyłonionych z nazistowskich Niemiec. W ukierunkowanej na tradycje narodowe kulturze pamięci grupa ta do dziś pozostaje marginalizowana, chociaż jest częścią doświadczeń historycznych, które w obliczu aktualnej tematyki imigracyjnej w Niemczech i u ich europejskich sąsiadów nie powinny być zapomniane, lecz zakorzenione w świadomości społeczeństwa.”

Dlaczego Fundacja EVZ zdecydowała się wesprzeć projekt?

„Projekt ma charakter innowacyjny i długofalowy. Odpowiada potrzebom z zakresu „krytycznego rozprawienia się z historią” w związku z aktualnymi debatami na temat migracji i ucieczek. Istotny jest również publiczny zasięg tego projektu. Cele projektu są zgodne z celami Fundacji EVZ, w szczególności z celami programu wspierającego „Praca przymusowa i zapomniane ofiary”.

Od grudnia 2019 roku efekty projektu można prześledzić na portalu internetowym „Transnational Remembrance of Nazi forced labor and migration”. Jako pierwszy pokazuje drogi migracji poszczególnych osób i grup na interaktywnej mapie i opisuje w Story Maps doświadczenia z okresu migracji i ucieczek. Materiał edukacyjny daje możliwość stworzenia kolejnych Story Maps przez uczestników warsztatów, uczniów i studentów, co pozwoli dalej rozwijać portal.

Support us
Nauczyć się więcej